Afrykańskie Maski

We Wrocławiu narodziła się dość niedawno nowa, ciekawa inicjatywa. Do życia powołany został Brave Festival, czyli przegląd kultury Afrykańskiej. Niedoceniana, często spychana na margines kultura Czarnego Lądu traktowana jest w naszym ktaju – w najlepszym razie – jako objaw egzotyki. Twrcy festiwalu postanowili udowodnić, że  sztuka afrykańska prezentuje sobącałe spectrum różnorodności; zaczynając od afrykańskiej sztuki etnicznej (rękodzieła, biżuteria, maski afrykańskie), a na muzyce i rytuale kończąc.

W trakcie  trwania festiwalu we Wrocławiu zjawiają się zespoły i artyści, którzy zdąrzyli jużzyskać uznanie na światowych scenach, a w naszym kraju pozostają wciąż nieznani.

Co czeka nas w trakcie tegorocznej edycji festiwalu? Pierwsze informacje na temat listy zaproszonych artystów pojawią się zapewne dopiero z początkiem lata. Wiadomo jedynie,  że to właśnie w tym roku zorganizowany zostanie, tak oczekiwany przez publiczność, taniec masek afrykańskich, który nie doszedł do skutku w trakcie ubiegłorocznej edycji festiwalu.

Już teraz warto jednak odwiedzić stronę festiwalu, aby lepiej poznać jego genezę:  bravefestival.pl

• Język amba
• Język argobba
• Język bafia
• Język bakwiri
• Język balundu
• Język banen
• Język bangi
• Język bende
• Język bira
• Język boa
• Język bondei
• Język bubi
• Język dahalik
• Język dahalo
• Język duala
• Język duma
• Język dzindza
• Język eton
• Język fipa
• Język harari
• Język kagulu
• Język kaka
• Język kalanga
• Język kela
• Język kélé
• Język kerebe
• Język kiamu
• Język kinga
• Język kota
• Język kusu
• Język lalia
• Język langi
• Język lele
• Język libido
• Język makaa
• Język manda
• Język matumbi
• Język mbama
• Język mbati
• Język mbembe
• Język mbete
• Język mbo
• Język mbole
• Język mundani
• Język myene
• Język ndamba
• Język ngindo
• Język nkutu
• Język nyabungu
• Język nyali
• Język nzebi
• Język pangwa
• Język pare
• Język pogoro
• Język pokomo
• Język pol
• Język punu
• Język sagala
• Język sakata
• Język sanaga
• Język segeju
• Język sira
• Język soko
• Język suku
• Język teke
• Język tende
• Język tongwe
• Język tsangi
• Język tsogo
• Język vagla
• Język yela
• Język yeye Martwi nas ze kultura i sztuka afrykańska jest zagrożona
  

Świat rytmów podzielić można na rytmy murzyńskie i pochodzenia murzyńskiego oraz pozostałe. Podział ten nie dyskryminuje tych drugich. Nie chcę powiedzieć, że są one gorsze. Podział ten oczywiście jest arbitralny, tak naprawdę pomaga nam tylko porządkować myśli, nie zaś odzwierciedla jakiś faktycznie istniejący na świecie stan rzeczy. (trochę filozofii m się wkradło ) Tak przeprowadzony podział odzwierciedla po prostu moje zainteresowania i równie uprawniony byłby podział na rytmy arabskie i resztę świata lub indyjskie i resztę…- tradycyjne instrumenty perkusyjne: tabla (bayan i dayan), mirdanga. Style: ragi i muzyka wiejska.Wykonawcy: Ravi Shankar, Zakir Hussain, Trilok Gurtu,
tradycja arabska (Turcja, Iran, Egipt, Pakistan) instrumenty perkusyjne: darabuka (doumbek), tombak, bębny ramowe,Afrykańskie Maski
Flamenco – rytmicznie spokrewnione z muzyką arabska i indyjską. Instrumenty: cajon, też klaskanie w ręce, kastaniety i taniec. Wykonawcy: Joaquin Cortes, Tomatito, Manuel Salado, Diego El Cigala, carmen Amaya. Link do listy strony, gdzie znajdziecie listę cajoneros – muzyków grających na instrumencie cajon.radycja bałkańska – rytmicznie ciekawa dzięki rytmom nieparzystym. Między tymi tradycjami a muzyką murzyńską w moim przekonaniu istnieje jedna zasadnicza różnica – muzyka murzyńska ma dużo wyraźniej obecny jednostajny cykl i równy. Muzyka murzyńska budowana jest bardzo wyraźnie w odniesieniu do jednostajnego pulsu – zawsze w niej można klaskać w ręce równo i jednostajnie 1 2 3 4. Wszystko dzieje się w każdej chwili dookoła tego pulsu. Bardzo rzadko zdarzają się rytmy nieparzyste. Równomierny puls.

Wygląda na to, że w tym roku żaden afrykański film nie został nominowany do Oskara. Wspomniany przeze mnie w tekście „Afrykańskie drogi po Oskary” egipski obraz „Fi shaket Masr El Gedeeda” na pewno nie dostanie nominacji za Najlepszy Film Obcojęzyczny, w konsekwencji przedłużając brak sukcesów tego kraju w prestiżowej kategorii.
Zbyt ckliwy, nawet jak na Hollywood niestety nie jest na tym poziomie, co zeszłoroczny kandydat Egiptu, czyli „Yacoubian Building”. Z drugiej strony, przepadli wszyscy faworyci: argentyński „XXY”, francuski „Persepolis”, czeski „Obsługiwałem angielskiego króla” czy hiszpański horror „Sierociniec”.

Ostatecznie do finałowej dziewiątki zakwalifikowano, m.in. eksperymentalną komedię kanadyjską „Dni ciemności”, dwa filmy typu neonoir – rosyjski „12″ i serbski film „Pułapka”; a także kilka do bólu oskarowych produkcji, np. „Katyń” Andrzeja Wajdy. Z tej dziewiątki wyłoniono cztery dramaty historyczne („Katyń”, kazachski „Mongoł” o Czyn-gis Chanie, izraelski „Beaufort” o wojnie w Libanie i niemiecko-austriacki „Fałszerze” o przedwojennym hitleryzmie), przy czym największe szanse ma zapewne polityczny thriller o Czeczenii „12″ w reżyserii Nikity Mikhalkova (oparty na scenariuszu klasycznego obrazu Sidney’a Lumeta „12 gniewnych ludzi”).A Sztuka afrykańska To dzisiaj jest tez film…
źródło:www.afryka.org

Sztukę czarnych plemion afrykańskich zamieszkujących środkową Afrykę poznano dokładniej na początku naszego wieku.

SKALNA SZTUKA AFRYKI

Najwcześniejsze malunki i ryty na Saharze datują się ok. 6000 p. n. e. [paloeoit i neolit], a ukazują ogromne, zamaskowane postacie, myśliwych i zwierzęta, których dziś już w tych rejonach nie ma, jak hipopotamy i bizony. Późniejsze prace są mniej realistyczne i wprowadzają wyobrażenie bydla i rydwanów ciągnionych przez konie. Malunki najmniejsze i najbardziej schematyczne ukazują ówczesną faunę, np. wielbłądy. W starożytności i średniowieczu pod wpływem kontaktów zewnętrznych i kolonizacji powstały ośrodki bogatej sztuki. Powstały sztuki:
-marokańska
-algierska
-tunezyjska
-libijska
-egipska
Pod wpływem Egiptu i Rzymu rodzi się sztuka Kuszu i Meroe [świątynie, pałace i piramidy grobowe]. Od ok. VI do XVI w. w Nubii dominują wpływy chrześcijaństwa, przyczyniając się do rozkwitu sztuki zbliżonej do bizantyjskiej.

Sztuka skalna plemienia San [ Buszmenów] z Afryki Południowej może być jeszcze starsza; tradycja jej sięga aż do XIX w. i niektóre malowidła ukazują Sanów walczących z plemieniem Bantu oraz Europejczykami. Tematem wielu malowideł są wdzięczne antylopy południowoafrykańskie – główne element mitolagii plemienia San. Według najnowszych badań przeprowadzonych wśród istniejących jeszcze grup plemienia San liczne, bardzo wyszukane sceny taneczne ilustrują ceremonie magicznego transu.
źródło:sciaga.pl
W następnym artykule : Maski Afrykańskie , rzeźby oraz inne…

Terminem tym określa się rodzimą twórczość ludów Czarnej Afryki, żyjących na południe od Sahary. Nie używa się go wobec sztuki Egiptu ani plemion północnej Afryki, pozostających w zasięgu oddziaływania kultury śródziemnomorskiej i podlegających kolejno wpływom egipskim, fenickim, greckim, rzymskim i bizantyńskim, następnie islamu (np. sztuka algierska, libijska, marokańska czy tunezyjska). Sztuka Afryki była ściśle związana z religią i magią, a największą rolę odgrywały w niej figurki afrykańskie (przedstawienia bóstw, przodków i postaci mitologicznych, fetysze, rzeźby zwierząt, maski obrzędowe itp.).

Najczęstszym materiałem w rzeźbie jest drewno, używana jest także kość słoniowa, glina, metale szlachetne i brąz, rzadko kamień. Rzeźby są malowane lub polerowane. Charakterystycznymi cechami jest zwarta, statyczna i syntetyczna bryła, podkreślanie tego, co najważniejsze (stąd nieproporcjonalne powiększenie głowy przy redukcji korpusu i kończyn), frontalizm i symetria.

W sztuce Afryki wyróżnia się dwa nurty: konwencję stylizowanego naturalizmu (nacisk na ekspresję i rysy portretowe), i dekoracyjność zbliżoną do abstrakcji. Budowle, z reguły z nietrwałych materiałów (glina, drewno, słoma), na planie koła lub prostokąta, są źle zachowane. Malarstwo nie miało charakteru samodzielnej sztuki i służyło do malowania ciała, rzeźb, masek i dekoracji architektury. Główne kolory w malarstwie to czerwień, biel i czerń.

Religie rodzime Afryki to pojęcie obejmujące tradycyjne wierzenia i praktyki ludów Czarnej Afryki, które kształtowały się przed kontaktami Afrykanów z religiami przyniesionymi z zewnątrz. Trzeba przy tym pamiętać, że religie te, inaczej niż islam czy chrześcijaństwo, nie stanowią skodyfikowanych zamkniętych systemów, a raczej cechuje je nieustanna zmiana i dostosowywanie do bieżących warunków życia wyznawców. Powszechny jest również synkretyzm, czyli łączenie religii tradycyjnych z islamem lub chrześcijaństwem.

Zróżnicowanie religii rodzimych Afryki jest równie wielkie jak zróżnicowanie etniczne i językowe tego kontynentu, trudno zatem wskazać cechy, które łączyłyby wszystkie tradycyjne religie afrykańskie. W tym artykule opisane są zjawiska pojawiające się w religiach afrykańskich stosunkowo często, ale bynajmniej nie zawsze i wszędzie. Równie trudno jest oszacować liczbę wyznawców tych religii, bowiem wielu Afrykanów deklaruje jako wyznanie islam bądź chrześcijaństwo, jednocześnie kontynuując wiele tradycyjnych praktyk.Na skuter rozwoju kulturowego w niepamięć odchodzą wyroby etniczne(taki jak totemy,maski afrykańskie) używane dawniej w obrzędach.

Wiara w magię jest powszechna w religiach afrykańskich. Magia może mieć skutki dobroczynne np. sprowadzać deszcz, ale też może zaszkodzić. Zauważa się, że wiara w “złą” magię przybiera na sile, gdy w społeczności wzrastają napięcia i konflikty. Przed szkodliwym urokiem można się chronić m. in. za pomocą amuletów. Ludzie chcący dysponować siłami magicznymi łączą się niekiedy w tajne stowarzyszenia. Przyjęciu do stowarzyszenia towarzyszą rozbudowane obrzędy inicjacyjne.Duża role w wierzeniach i magi odgrywają przedmioty jak:maski afrykańskie,totemy itp.
www.wikipedia.pl

Kult i obrzędy

Czynności religijne wykonuje się w ściśle określonym miejscu np. w świętym gaju lub sanktuarium, bądź w wybranej do tego grocie czy gdzekolwiek pod gołym niebem. Świątynie służą nie do gromadzenia się, ale do przechowywanie przedmiotów kultowych jak bębny, maski afrykańskie, ołtarz ofiarny. Personel religijny stanowią kapłani, którzy reprezentują zbiorowość w kontakcie ze światem bóstw, wróżbici, znachorzy i łowcy czarowników. Niekiedy osobami uświęconymi bywają również wódz i kowal. Kult przyjmuje formę: śpiewu, tańca, skandowania modlitw, składania ofiar krwawych lub bezkrwawych. Rytuały odprawia się zwykle w grupie, indywidualny kult jest rzadszy.

Niektóre grupy etniczne mają ściśle określone kalendarze religijne, u innych obrzędy odprawia się przy ważnych okazjach takich jak zbiory, wyjście na polowanie, inicjacja młodych. Inną okazją do odprawienia obrzędu jest opętanie członka społeczności przez ducha jak w wypadku kultu zar w Rogu Afryki.